Kort antwoord: Bij een bedrijfsovername gaan veel contracten automatisch mee over op de koper, maar niet allemaal. Sommige contracten hebben een change-of-control clausule waardoor ze bij overname kunnen worden beëindigd of heronderhandeld. Wie dit niet op tijd checkt, krijgt verrassingen.
Een bedrijfsovername is een van de meest intensieve processen die een ondernemer kan meemaken. Financiën, personeel, klanten, vastgoed, alles staat tegelijk onder de loep. En dan zijn er de contracten.
Contracten worden bij een overname vaak pas laat in het proces bekeken. Dat is een vergissing die fors kan kosten.
Wat gebeurt er met contracten bij een overname?
Het antwoord hangt af van de vorm van de overname:
Aandelenoverdracht (share deal)
Bij een aandelentransactie koopt de koper de aandelen van de rechtspersoon. De rechtspersoon blijft bestaan, met alle rechten, verplichtingen en contracten. Lopende contracten gaan automatisch mee over. De koper wordt gebonden aan alle contracten, ook de ongunstige.
Risico bij aandelenoverdracht: de koper erft alle contracten, inclusief dure stilzwijgend verlengde contracten, contracten met onredelijke opzegtermijnen en leveranciersrelaties die al jaren niet zijn heronderhandeld.
Activa-passivatransactie (asset deal)
Bij een activa-transactie koopt de koper specifieke bezittingen en verplichtingen. Contracten gaan niet automatisch mee, ze moeten expliciet worden overgedragen, met toestemming van de wederpartij.
Dat geeft de koper meer controle: je kiest welke contracten je overneemt en welke je laat lopen. Maar het vereist ook meer werk: elk contract moet worden beoordeeld en overgedragen.
De change-of-control clausule
Veel zakelijke contracten bevatten een change-of-control clausule. Die bepaalt dat de leverancier het contract kan beëindigen, opschorten of heronderhandelen als de eigendomsstructuur van de klant verandert.
Dit is relevant bij:
- Energiecontracten met grote leveranciers
- Softwarelicenties en SaaS-contracten
- Huurcontracten
- Exclusieve leverancierscontracten
- Financieringscontracten en kredietfaciliteiten
Voorbeeld: een productiebedrijf wordt overgenomen. De nieuwe eigenaar ontdekt na de overdracht dat het softwarecontract een change-of-control clausule heeft. De leverancier beroept zich hierop en eist heronderhandeling tegen een 40% hogere prijs.
Wat moet je doen vóór de overname?
Als koper
- Vraag een volledig contractoverzicht op als onderdeel van het due diligence-proces. Alle lopende contracten, einddatums, opzegtermijnen en eventuele change-of-control clausules.
- Identificeer contracten met change-of-control bepalingen. Wat zijn de gevolgen? Kan de leverancier opzeggen? Kan hij heronderhandelen?
- Beoordeel de kwaliteit van lopende contracten. Zijn ze marktconform? Zijn er stilzwijgende verlengingen die recent zijn ingegaan? Zijn er onredelijke clausules?
- Reken de contractwaarde mee in de overnameprijs. Slechte contracten zijn een risico en een onderhandelingsargument.
Als verkoper
- Zorg dat je contractenportefeuille op orde is vóór de verkoop. Verlengde contracten met goede voorwaarden verhogen de waarde van het bedrijf.
- Wees transparant over lopende contracten en eventuele verplichtingen.
- Check of contracten overdraagbaar zijn of dat er toestemming van de wederpartij nodig is.
Na de overname: wat moet je direct regelen?
- Informeer leveranciers over de eigenaarswijziging, ook als contracten automatisch meegaan.
- Check alle contracten op indexeringsclausules, verlengingsdata en opzegtermijnen.
- Evalueer direct welke contracten heronderhandeld moeten worden.
- Stel een contractoverzicht op voor de nieuwe eigenaar, inclusief alle einddatums en opzegdeadlines.
De eerste 90 dagen na een overname zijn het beste moment voor heronderhandeling. Je hebt een legitieme aanleiding, leveranciers begrijpen dat er een nieuwe situatie is, en je hebt de aandacht die je normaal niet hebt bij dagelijkse contracten.
Veelgestelde vragen
Gaan alle contracten automatisch mee bij een aandelenoverdracht?
Ja, tenzij een contract een change-of-control clausule bevat die de leverancier het recht geeft te beëindigen of heronderhandelen. Controleer altijd alle contracten op dit type clausule vóór de overdracht.
Wat is een change-of-control clausule?
Een bepaling in een contract die de wederpartij het recht geeft het contract te beëindigen, opschorten of heronderhandelen als de eigendomsstructuur van de andere partij wezenlijk verandert. Dit is bij een bedrijfsovername direct relevant.
Hoe waardevol zijn goede contracten bij een bedrijfsverkoop?
Zeer waardevol. Contracten met goede voorwaarden, lage tarieven en lange looptijden verhogen de waarde van een bedrijf. Contracten die duur, verouderd of ongunstig zijn, verlagen die waarde. Een contractaudit vóór de verkoop kan de overnameprijs positief beïnvloeden.
Wie is verantwoordelijk voor contractbeheer na een overname?
De nieuwe eigenaar. Maar dit wordt bij overnames vaak niet tijdig georganiseerd. Wijs direct na de overname een verantwoordelijke aan en zorg dat het volledige contractoverzicht beschikbaar is.